DECORATIETECHNIEK gekleurde chamotte maken en gebruiken

Terug naar overzicht

Wat is gekleurde chamotte?

Chamotte is gebakken, gemalen klei die je toevoegt aan plastische klei voor extra stevigheid en textuur. Als je die vooraf kleurt, krijg je een decoratief effect dat zichtbaar en voelbaar wordt in je werk.

Verschillende manieren om gekleurde chamotte te maken

Werk met ingekleurde engobes (zoals in het atelier voorhanden).
Gebruik een kleisoort met een andere kleur dan je basisklei.
Kleur je chamotte zelf in met pigmenten (bijvoorbeeld in porselein of klei).

overzicht van verschillende testresultaten met kleur, korrel en afwerking met transparant glazuur

Inkleuren van klei of porselein met pigment

Voor porselein: 6,5 g pigment op 100 g vlasporselein voor een volle kleur. Minder pigment = lichtere tinten.
Voor klei: 10 g pigment op 100 g plastische klei geeft vaak minder felle tinten.
Maak een kuiltje in je klei of porselein, voeg pigment toe en kneed grondig.
Wordt het te droog of brokkelig? Voeg een paar druppels water toe.
Door worstjes te rollen en telkens te vouwen meng je sneller egaal. Ongelijkmatig mengen kan ook mooie schakeringen geven.

Een uitgebreide werkwijze vind je hier: Klei of porselein inkleuren

Hoe kan je zelf gekleurde chamotte maken?

Stap voor stap

1. Een dun plaatje gekleurde klei maken met engobe

Maak een klein plat bordje met opstaand randje (dit wordt je reservoir).
Leg er een stuk krant in en smeer die in met een dikke laag engobe in een kleur naar keuze.
Kies een contrasterende kleur ten opzichte van je basisklei.
Laat alles samen drogen.

2. Ruwbak

Ruwbak het bordje met krant en engobelaagje op ± 970 °C.
De krant verbrandt en je houdt een dun, gekleurd plaatje gebakken klei over.

3. Chamotte maken

Breek of verkruimel het plaatje tot kleine stukjes.
Gebruik eventueel een vijzel, hamer of gewoon je vingers.
Zeef indien nodig om fijne en grove korrels te scheiden.

Richtlijn: chamotte varieert van 0,2 mm (bijna onzichtbaar) tot 2 mm (duidelijk zichtbaar en voelbaar).

stukje krant op formaat van het reservoir om engobe op te smeren

krant insmeren met dikke laag engobe, op een plat bordje met opstaand randje

na ruwbak is krant weg gebakken en heb je een dun plaatje engobe dat makkelijk verkruimeld

verpluver het plaatje tot de gewenste korrelgrootte

Alternatief met gewone klei of ingekleurde massa

Rol gewone of ingekleurde klei of porselein dun uit en laat volledig drogen.
Voor poeder: rol fijn met een kleirol voor de ruwbak. Maak een duimpotje om het poeder in te bakken, zodat er geen chamottestof in de oven waait.
Voor korrels: uitrollen tussen latjes, dan fijnbreken na ruwbak. Gebruik hiervoor geen kleirol om putjes in de rollen te voorkomen.
Was materialen goed uit na gebruik van ingekleurde klei.

4. Chamotte inmengen in klei of porselein

Je kan op gevoel werken of alles afwegen voor makkelijk te herhalen.
Weeg klei en chamotte af. Noteer je verhoudingen.
Voorbeeld: 100 g plastische klei = 60 g droge klei + 40 g water. Wil je 25% chamotte ten opzichte van droge klei? Voeg dan 15 g chamotte toe.
Besproei chamotte licht met water zodat die beter hecht aan de basisklei bij het inmengen.
Strooi de chamotte op de klei (eventueel in een kuiltje), vouw toe en kneed tot alles goed is verdeeld in de klei.
Voeg indien nodig een paar druppels water toe.

Let op: veel basisklei bevat al chamotte. Die telt mee in je totaal. Te veel chamotte maakt de klei moeilijker bewerkbaar.

Een verhouding tussen 10% en 40% chamotte ten opzichte van de klei waarin je de chamotte mengt is gebruikelijk.

Strooi de gebakken gekleurde chamotte in de plastische klei, sproei nu eventueel een beetje nat

Meng alles goed door mekaar

Kneed tot de chamotte goed is verdeeld

Wat kan je ermee maken?

Je bent nu klaar om aan de slag te gaan met je klei met gekleurde chamotte. Wat kan je ermee maken? Alles van gebruiksgoed tot sculpturen! Denk aan kommen, bekers, schalen, wandobjecten of vrij werk. Deze techniek geeft je creaties niet alleen karakter, maar ook een uniek reliëf en kleurenspel.

Extra effecten op het oppervlak bij het afwerken van je creaties

Met een metalen lomer (bij lederharde klei of iets droger)

Schraap het oppervlak haaks af.
Zo wordt de gekleurde chamotte zichtbaar.
Te hard schrapen kan stukjes losmaken of krassen veroorzaken.

Met een spons (op bijna droge klei)

Dep (niet wrijven!) met een vochtige spons en spoel telkens uit.
Je verwijdert zo een fijne bovenlaag klei waardoor de chamotte tevoorschijn komt.
Dit geeft een ruwere textuur die zichtbaar en voelbaar is.

afgewerkte klei met ingemengde gekleurde chamotte zichtbaar in het oppervlak

Aandachtspunten

Chamotte is al gebakken, je basisklei niet. Krimpverschillen kunnen barsten veroorzaken.
Grotere stukjes geven een sterker effect maar ook meer risico op scheurtjes.
Let op scherpe randjes bij grovere chamotte.

sponsbewerking op droge klei om chamotte zichtbaar te maken

Tip

Het is moeilijk vooraf in te schatten hoeveel klei of chamotte je nodig hebt. Weeg dus af.
Zo kan je later makkelijk dezelfde samenstelling bijmaken.

Deze techniek is erg veelzijdig en laat veel ruimte voor experiment. Speel gerust met kleur, korrelgrootte en textuur!

SUCCES!

love, create and be authentic