Terug naar overzicht

Velen onder ons denken bij keramiek meteen aan gebruiksgoed zoals kommen, bekers, vazen, borden, fruitschalen of zelfs wasbakken. We omringen ons inderdaad met heel veel keramische objecten! De meeste huizen zijn opgetrokken uit bakstenen en veel vloeren zijn gemaakt van keramische tegels. De mogelijkheden met keramiek zijn dus heel uitgebreid!

Naast gebruiksgoed bestaat er ook een lange traditie van kunstvoorwerpen en decoratieve objecten die gemaakt zijn van klei. Laten we in dit artikel eens wat dieper inzoomen op decoratieve wandpaneeltjes gemaakt uit klei of porselein.

Ontwerp

Voor je begint

Zoals altijd, is het belangrijk om voor je begint eerst te beslissen welke kleur of soort klei je zal gebruiken, wat de afmetingen zullen worden en hoe je je werk gaat decoreren.
Wil je een reeks wandpaneeltjes maken, dan maak je best een patroon van stevig papier of karton zodat je de wandpaneeltjes niet allemaal op 1 les hoeft te maken. Bij het bepalen van de afmetingen, houd je rekening met het krimppercentage van de gekozen klei. Let op: porselein krimpt gemiddeld harder dan klei! Vlasporselein krimpt bijvoorbeeld ongeveer 15% bij bakken op 1220°C.
Denk ook al na over het ophangsysteem voor je werk. Meer hierover vind je verderop in dit artikel.

Ons voorbeeld Voor de wandpaneeltjes in dit artikel is gekozen voor lichte, subtiele paneeltjes in porselein. De paneeltjes zijn sober gehouden met de pure witte kleur van porselein in combinatie met een gespikkeld grijze keramische plaat met ophangsysteem. Op deze manier zijn de witte wandpaneeltjes meteen ‘ingekaderd’.

Atelier-K! workshop wandpaneeltjes - Atelier-K! cursus inspiratie wandpaneeltjes in porselein

Foto: Katrien Pandeaers

Materiaal

Vlasporselein voor de paneeltjes
Contrasterende kleisoort (optioneel) waarop je de porseleinen paneeltjes kan plakken of als paspartout dient (bijvoorbeeld antraciet, zwart, rood, beige)
Plastic folie voor tijdens het werken en drogen
Patroon van stevig papier of karton (als je meerdere paneeltjes maakt)

Werkwijze

Rol een lap porselein uit van 6 à 8 mm dik. Laat die lederhard worden en snij de vorm uit. In dit voorbeeld werd een vierkant paneeltje uitgesneden van 15 cm x 15 cm. Na het bakken was het paneeltje nog 12,7 cm x 12,7 cm.
Kies welke soort decoratie je wil aanbrengen: porseleinrolletjes, bolletjes, propjes, repels, puntjes enzovoort.
Er zijn tal van mogelijkheden: een werkje gemaakt van fijn afgescheurde repels porselein, bolletjes waarin je een gaatje duwt, strakke porseleinen repels of fijne porseleinen worstjes die kriskras door elkaar tot een soort weefwerk worden gelegd. Laat je fantasie de vrije loop! Probeer misschien eerst een aantal dingen voor je aan je ‘echte’ werk begint.
Maak krasjes op je lederharde porseleinen paneeltje en bevestig de gekozen decoratie met krasjes en water.

Foto: Katrien Pandelaers

Tips voor drogen en bakken

Opgelet: Porselein heeft de neiging om na het bakken te vervormen. Dit hoort erbij, maar laat je wandpaneeltje zo traag mogelijk drogen om al te grote vervormingen te voorkomen. Leg je paneeltje bijvoorbeeld bij het werken op plastic folie en laat het drogen op de folie en met plastic folie losjes erover.
Door het traag drogen verminder je ook de kans op scheuren.

Decoratieopties

Naturel: Porselein is zo’n zuiver materiaal dat het niet nodig is om het extra te decoreren. De witte kleur en het subtiele reliëf kunnen al voldoende zijn.
Glazuren: Je kan natuurlijk kiezen om je werk gedeeltelijk of volledig te glazuren met een transparant of gekleurd glazuur.
Accent van kleur: Breng bijvoorbeeld een kleur (glazuur, engobe, onderglazuur, goudluster) aan op 1 bolletje, worstje of repeltje om een speels effect te creëren in je werk.
Contrast met de ondergrond: Als je werkt met een keramisch paspartout in een andere kleur, kan het contrast al voldoende decoratie zijn.

Foto: Katja Van Breedam

Ophangsystemen

Er zijn verschillende mogelijkheden om je wandpaneeltjes op te hangen:

Houten blokje met oogvijs
Bevestig aan de achterkant van je paneeltje een houten blokje (kleiner dan het paneeltje zelf) met een oogvijs. Het paneeltje kan je aan het hout vastkleven met constructielijm, op voorwaarde dat de lijm sterk genoeg is om het gewicht te dragen.

Paspartout van hout of glas
Bevestig je paneeltje op een houten of glazen plaat die als paspartout dient. Dit kan met constructielijm of met haakjes die je vastlijmt aan de achterkant.

Keramisch paspartout
Maak een tegel van een andere kleur klei die als paspartout dient. Je kan aan de achterkant een richel voorzien in de klei zelf die over een haakje in de muur kan hangen.

Directe wandbevestiging
Voorzie aan de achterkant van je paneeltje zelf een ophangsysteem in klei (bijvoorbeeld een lus of richel die je aankleit voor het bakken).

Variatie: Knijpobject

Als je het leuker vindt om wat meer met je handen te werken en liever wat intuïtiever te werk gaat, dan kan je ook kiezen om al knijpend een wandobject te maken. Je hoeft dan minder rekening te houden met specifieke afmetingen. Je laat de vorm letterlijk groeien tussen je vingers!

Hoe ga je te werk:

Snij een stuk klei af van ongeveer 1,5 cm dik. Prik met je vinger of met een stokje willekeurige gaten in het blok klei met minstens 1 cm tussen elk gat.
Steek dan je duim in een van de gaten en maak de gaten geleidelijk aan groter door te knijpen.
Let op: zorg dat de wanden allemaal ongeveer even dik zijn (minstens 0,5 cm dik). Werk niet te dun want dan heb je kans op scheuren.

Foto: Katrien Pandelaers

Aandachtspunten:

Deze knijpvorm moet uiteraard geleidelijk aan kunnen drogen. Maak hem dus op een lap stof zodat de klei goed kan verschuiven en zodat je de vorm nadien eenvoudig kan verleggen.
Maak een begeleidende plaat voor het bakken. Dat is een kleiplaat van ongeveer 8 mm dik die even groot is als de knijpvorm. Laat de plaat lederhard worden en leg dan de lederharde knijpvorm op de kleiplaat zodat ze samen verder kunnen drogen en bakken.
Wil je de vorm glazuren, breng dan een laag batwash aan op de begeleidende plaat en bak de vorm ook de tweede keer op die plaat.

Foto: Katrien Pandelaers

SUCCES!

love, create and be authentic