Terug naar overzicht

Het principe

Stel je voor: je snijdt door een blok klei en plots verschijnen er fijne, gekleurde lijntjes of een grafisch ruitjespatroon. Niet enkel aan het oppervlak, maar helemaal doorheen de klei. Deze effecten zijn het resultaat van een fascinerende techniek waarbij je lagen klei en engobe samenbrengt tot een nieuw geheel.

Het bijzondere aan deze decoratietechniek is dat je het patroon niet aanbrengt op je werk, maar dat de lijnen volledig door de klei heen lopen, van binnen naar buiten, van voor naar achter. Het maakt niet uit hoe je het draait of snijdt.

De mogelijkheden

Je kan deze techniek zo subtiel of zo opvallend maken als je zelf wil. Kies voor fijne lijntjes voor een delicaat effect, of ga voor felle contrasten voor een grafische uitstraling. Verwerk het over je volledig werkstuk of gebruik het als accent. De mogelijkheden zijn eindeloos en elke snede die je maakt is een kleine verrassing.

Ontdek wat er mogelijk is wanneer je gaat denken in lagen klei en kleur.

Atelier-K! cursus decoratietechniek lijntjes of ruitjes met engobe

Aan de slag

Stap 1: Het kleiblok maken

Kies de kleisoort en kleikleur die als basiskleur moet dienen.
Kies één of meerdere contrasterende kleuren engobe.
Wil je verschillende kleikleuren combineren? Zorg er dan voor dat de kleisoorten een gelijke fijnheid hebben.
Verdeel de hoeveelheid klei die je nodig hebt in plakjes van ongeveer 2 cm dik. Dat gaat handig met een kleiharp voor een regelmatige dikte. Met een snijdraad kan het ook, maar dat is moeilijker om regelmatig te doen (wat overigens niet per se nodig is hoor).
Smeer nu telkens één kant van de kleiplakjes in met een dikke laag engobe (ongeveer 1 à 2 mm dik). Bewaar één kleiplak die je niet insmeert om het geheel af te sluiten. Laat het engobe opstijven. Het zal niet volledig droog worden op de natte klei, maar het moet zodanig aantrekken dat het oppervlak niet meer glanst en als het ware ook plastisch is geworden, net zoals de klei zelf.
Stapel nu alle plakjes op elkaar en sluit af met de laag waar je geen engobe op smeerde. LET OP! Sluit geen lucht in tussen de laagjes. Stapel zorgzaam.
Klop alles nog eens goed aan en gooi gerust enkele keren met het volledige blok tegen je werkvlak, zodat alles goed bij elkaar gaat kleven.
Pak het volledige blok goed in met plastic.

Nu moeten de verschillende vochtigheden van engobe en klei samenkomen. Dat vraagt tijd. Het extra vocht in het engobe moet de kans krijgen om in de klei te trekken, zodat het geheel overal dezelfde vochtigheid krijgt en goed verbonden raakt. Laat het gerust een weekje liggen tot je volgende les.
Je hebt nu een kleiblok dat, wanneer je het doorsnijdt in de dwarse richting over de engobe-laagjes, gekleurde lijntjes zichtbaar maakt in je doorsnede.

Optie: Ruitjes in plaats van lijntjes

Wil je geen lijntjes maar ruitjes? Herhaal dan de stappen van hierboven: snijd kleiplakjes dwars over de lijntjes die je al hebt, smeer ze in met engobe, stapel ze op, pak ze in en laat ze rusten.
Als je dit geheel dwars over de snedes doorsnijdt, ontstaat een ruitjespatroon.

Stap 2: Verwerken tot een werkstuk

Je start met een uitgerolde lap van je gelaagde klei. Je snijdt dus weer een plak af in de dwarse richting van de lijntjes of ruitjes die in je kleiblok zitten.

Het uitrollen

Let bij het uitrollen op dat je het niet te hevig doet. Het blijft een fragiel geheel dat toch makkelijk barstjes kan geven. Dus rol zachtjes dunner en dunner tot een dikte van ongeveer 6 à 8 mm, wat voor de meeste creaties een goede werkbare dikte is.
Is je kleiblok niet van het juiste formaat om een lap te maken van de gewenste grootte, dan kan je meerdere snedes bij elkaar leggen en zo één grotere lap maken. Zorg wel voor een goede verbinding. Start met dikkere snedes die je overlappend aan elkaar legt en dan doorrolt tot de gewenste dikte.
Als je merkt dat bij het uitrollen de kleuren wat uitvegen, dan kan je ervoor kiezen om een plastic folie of krant over de lap te leggen bij het rollen. Als er toch vegen zijn, kan je die later wanneer het lederhard is wegschrapen met een metalen lomer, of na de ruwbak proper schuren.

Volledig werkstuk of detail

Je kan ervoor kiezen om een volledig werk te maken met de gelaagde klei, maar het kan net zo goed maar een klein detail zijn dat je toevoegt aan een basis van niet-gelaagde klei.

Voor een volledig werkstuk: Verwerk je lap klei volledig tot een schaal, vaas, bord of iets anders. Het leuke aan deze techniek is dat de lijntjes zowel langs de voor- als achterkant of binnen- en buitenkant zichtbaar zijn. De kleur loopt dus helemaal doorheen de lap.

Voor details: Verwerk slechts een deel van de lap samen met andere niet-gelaagde klei. Assembleer zo bijvoorbeeld een doos waarvan slechts één vlak met lijntjes of ruitjes is gedecoreerd. Je kan ook kleine details toevoegen: een klein stukje met lijntjes of ruitjes dat je in een andere lap inrolt en daarmee dan iets maakt. Natuurlijk lopen bij deze werkwijze de lijntjes of ruitjes niet volledig doorheen de lap.

De mogelijkheden zijn eigenlijk eindeloos. Aan jou om ons te verrassen.

Afwerking

Het is onvermijdelijk dat bij het rollen en verwerken van deze gelaagde kleilappen vegen ontstaan. Deze zijn meestal oppervlakkig en kunnen makkelijk proper gemaakt worden.

Op lederhard: Wegschrapen met een metalen lomer.

Na ruwbak: Wegwerken met schuurpapier.

Uiteindelijk kan je verder afwerken met een transparant glazuur, ten minste op de delen met decoratie. Het is ook mogelijk om te combineren met extra vlakken engobe en transparant glazuur, of ook nog te combineren met een gekleurd glazuur.

Variaties

Klei marmeren: DECORATIETECHNIEK Klei marmeren

Nerikomi: DECORATIETECHNIEK Nerikomi – ingekleurde klei of porselein

SUCCES!

love, create and be authentic